Với nhiều năm kinh nghiệm từ sản xuất, dệt, thiết kế, cho đến tạo ra thành phẩm, Nhà Lụa có thể khẳng định rằng lụa tơ tằm không dễ hỏng như nhiều người lo.
Nếu anh/chị tránh đúng 5 điều dưới đây, một bộ pháp phục lụa tơ tằm chất lượng, được chăm sóc đúng cách, hoàn toàn có thể dùng bền 5 – 10 năm dù mặc thường xuyên.
Điều làm lụa hỏng sớm không phải là mặc nhiều, mà là giặt sai, phơi sai, cất sai. Vì vậy, giặt và bảo quản pháp phục lụa tơ tằm đúng cách chính là cách giúp bộ pháp phục giữ được độ mềm, dáng đẹp và dùng bền lâu hơn.
Xem thêm:
Pháp Phục Là Gì? Các Loại, Ý Nghĩa & Lịch Sử Trang Phục Phật Giáo Việt Nam
Mua Pháp Phục Online Uy Tín: 5 Kinh Nghiệm Chọn Size, Đổi Trả & Giao Hàng Toàn Quốc
Năm điều cần tránh khi bảo quản pháp phục lụa tơ tằm
Trước khi đi vào hướng dẫn, nắm vững 5 “kẻ thù” của lụa, đây là nền tảng của mọi bước chăm sóc bên dưới:
1. Nhiệt độ cao: Sợi protein của lụa biến tính ở nhiệt độ trên 40°C, vải cứng lại, sợi giòn, dễ rách hơn. Nước giặt nóng, máy sấy, ủi nhiệt độ cao đều thuộc nhóm này.
2. Kiềm mạnh: Chất tẩy, xà phòng bột thông thường, nước javen… tất cả chất giặt tẩy có độ kiềm cao sẽ phá hủy cấu trúc protein của sợi lụa, làm vải mất đi độ óng ánh và giòn theo thời gian.
3. Tia UV trực tiếp: Ánh nắng trực tiếp làm phai màu và làm giòn sợi lụa nhanh hơn bất kỳ yếu tố nào khác. Vài tháng phơi nắng đủ làm màu lam nhạt thành xanh nhạt không đều.
4. Ma sát mạnh: Chà xát vải lụa với nhau hoặc với bề mặt cứng làm bong sợi và tạo vết xù lông trên bề mặt không phục hồi được.
5. Ẩm mốc khi cất giữ: Lụa hút ẩm tốt nếu cất trong không gian ẩm mà không thông thoáng, nấm mốc phát triển và tạo các vết ố vàng không thể giặt sạch.
Hướng dẫn giặt lụa tơ tằm từng bước đúng cách tại nhà
Bước 1: Chuẩn bị nước và nước giặt
Dùng nước lạnh hoặc nước ấm dưới 30°C. Pha lượng nhỏ nước giặt dành riêng cho đồ lụa hoặc đồ len (loại pH trung tính, không chứa enzyme, không chứa thuốc tẩy quang học). Nếu không có nước giặt chuyên dụng, dầu gội nhẹ là thay thế tạm ổn có tính kiềm thấp và nhẹ với protein.
Tránh tuyệt đối: bột giặt thông thường, nước giặt có enzyme (dù quảng cáo có ghi dịu nhẹ), nước javel bất kỳ nồng độ nào.
Bước 2: Lộn mặt trái và ngâm ngắn
Lộn áo ra mặt trái trước khi giặt bảo vệ mặt ngoài khỏi ma sát với chậu giặt. Ngâm trong nước giặt 3 – 5 phút không cần ngâm lâu hơn.
Bước 3: Bóp nhẹ, không chà
Bóp nhẹ theo chiều dọc thân vải đặc biệt ở những vùng thường ra mồ hôi (cổ áo, nách, lưng). Tuyệt đối không chà xát vải với nhau hay chà trên bề mặt cứng. Nếu có vết bẩn nhỏ, nhỏ trực tiếp một giọt nước giặt lên vết bẩn và bóp nhẹ không dùng bàn chải.
Bước 4: Xả sạch kỹ
Xả ít nhất 2 – 3 lần với nước lạnh sạch cho đến khi nước xả không còn bọt. Nước giặt còn lại trong vải sẽ làm cứng sợi theo thời gian.
Mẹo nhỏ: thêm vài giọt giấm trắng vào nước xả cuối cùng giúp trung hòa kiềm còn lại và làm mềm sợi lụa. Mùi giấm bay hết khi vải khô.
Bước 5: Vắt đúng cách
Không vắt xoắn hoặc vắt mạnh đây là bước dễ gây hỏng nhất. Hai cách vắt đúng:
Cách 1: Gấp vải lại thành cuộn lỏng rồi ép nhẹ bằng cả hai tay nước thoát ra mà vải không bị xoắn.
Cách 2: Đặt vải lên một chiếc khăn bông khô, cuộn khăn lại (có vải lụa bên trong), nhẹ nhàng ép để khăn hút nước thừa ra.
Giặt lụa tơ tằm bằng máy an toàn nếu chọn chế độ phù hợp
Giặt máy lụa tơ tằm vẫn có thể được với điều kiện sau, thiếu một điều kiện là nên chuyển sang giặt tay:
Máy giặt có chế độ “delicate”, “silk” hoặc “hand wash” (chế độ vòng quay rất chậm và nhẹ). Bỏ pháp phục vào túi giặt đồ lụa chuyên dụng (lưới mắt mịn). Dùng nước giặt đồ lụa, nước lạnh. Tốc độ vắt thấp nhất (400 rpm hoặc thấp hơn) hoặc tắt chế độ vắt hoàn toàn và vắt tay sau khi giặt xong
Không dùng máy sấy sau khi giặt máy hay sau bất kỳ lần giặt nào.
Cách phơi lụa tơ tằm đúng cách để giữ độ bền và mềm mại
Không phơi nắng trực tiếp: Đây là quy tắc quan trọng nhất. Tia UV phá vỡ liên kết hóa học trong sợi fibroin, làm lụa mất ánh, phai màu không đều và giòn dần theo thời gian. Pháp phục lụa màu lam phơi nắng vài tháng sẽ ngả sang xanh nhạt không đều không phục hồi được.
Phơi trong bóng mát hoặc trong nhà có gió: Nơi thoáng nhưng không có nắng trực tiếp chiếu vào. Lụa tơ tằm trọng lượng 16 – 19 momme khô trong 2 – 3 tiếng trong điều kiện này.
Trải phẳng trước khi phơi: Kéo nhẹ vải về đúng hình dạng sau khi vắt đặc biệt ở phần cổ áo và gấu áo. Lụa giữ hình dạng tốt khi được định hình lúc còn ẩm.
Dùng móc áo rộng bản: Móc áo nhọn để lại vết lõm ở vai áo tràng dùng móc vai rộng bản hoặc móc nhung mềm để giữ form vai áo.
Không phơi dưới quạt trần thổi thẳng vào: Dù nghe có vẻ tốt để khô nhanh, gió mạnh trực tiếp làm vải dao động liên tục, tạo nếp nhàu khó ủi phẳng. Gió tự nhiên nhẹ hay quạt để xa là ổn.
Hướng dẫn ủi lụa tơ tằm nhiệt độ thấp, tránh làm hỏng vải
Pháp phục lụa tơ tằm nếu phơi đúng và trải phẳng khi còn ẩm thường không cần ủi thường xuyên. Khi cần ủi, tuân thủ ba quy tắc:
Quy tắc 1: Ủi khi vải còn hơi ẩm: Ủi khi vải còn 10 – 15% độ ẩm (hơi mát tay khi chạm vào) dễ ủi phẳng nhất và ít nguy cơ cháy sợi. Không ủi khi vải đã khô hoàn toàn vải khô ủi khó phẳng và dễ để lại vết bóng.
Nếu vải đã khô hoàn toàn: xịt nước nhẹ lên mặt vải bằng bình xịt hoặc khăn ẩm, đợi vài phút cho nước thấm đều rồi mới ủi.
Quy tắc 2: Ủi mặt trái: Luôn lộn áo ra mặt trái trước khi ủi. Ủi trực tiếp lên mặt phải sẽ để lại vết bóng khó xóa đặc biệt với lụa.
Quy tắc 3: Nhiệt độ thấp nhất: Cài bàn ủi ở mức “silk” (1 chấm) hoặc nhiệt độ khoảng 120°C. Không dùng hơi nước trực tiếp lên lụa hơi nước nóng có thể để lại vết ố trên một số loại lụa. Nếu muốn dùng hơi nước, giữ bàn ủi cách vải 1 – 2cm và xịt hơi gián tiếp.
Cách cất giữ lụa tơ tằm đúng cách để giữ độ bền và form dáng
Treo thay vì gấp khi có thể: Pháp phục lụa treo trên móc áo trong tủ không bị nhàu và thông thoáng hơn. Dùng móc vai rộng bản, tủ có cửa để tránh bụi.
Khi cần gấp để cất: Gấp dọc theo đường may thân áo, không gấp theo chiều ngang (đường gấp ngang tạo nếp cứng khó phẳng). Đặt tờ giấy lụa mỏng (tissue paper) giữa các lớp vải tránh lụa tiếp xúc trực tiếp với nhau, đặc biệt quan trọng với lụa trắng (tránh dây màu từ lụa màu sang).
Không để cùng băng phiến: Mùi băng phiến ngấm sâu vào lụa và rất khó giặt ra. Nếu cần chống côn trùng, dùng túi thảo mộc (oải hương, đinh hương) thay thế hiệu quả tương đương và không để lại mùi khó chịu.
Túi bảo quản dài hạn: Dùng túi vải cotton thoáng khí (không dùng túi nilon hoặc túi nhựa kín) khi cất giữ theo mùa. Lụa cần trao đổi không khí để không bị ẩm mốc túi nilon kín là môi trường lý tưởng cho mốc phát triển.
Kiểm tra định kỳ: Nếu cất nhiều tháng mà không mặc, mang ra phơi gió (bóng mát) một lần mỗi 2 – 3 tháng thông thoáng và kiểm tra xem có ẩm mốc hay côn trùng không.
Cách xử lý sự cố khi mặc và bảo quản lụa tơ tằm đúng cách
Lụa bị nhàu nặng sau khi ngồi lâu: Treo áo trong phòng tắm trong lúc tắm nước nóng hơi nước ấm tự nhiên giúp lụa giãn ra và nếp nhăn mờ dần sau 15 – 20 phút. Không cần ủi nhiều trường hợp hoặc xịt nước mát nhẹ lên vải rồi kéo thẳng bằng tay và để khô tự nhiên.
Lụa bị ố vàng nhẹ (mồ hôi cũ): Pha hỗn hợp nước ấm (dưới 30°C) + một muỗng cà phê giấm trắng + vài giọt nước giặt lụa. Ngâm áo 10 – 15 phút, bóp nhẹ vùng bị ố, xả sạch. Không dùng nước oxy già hay thuốc tẩy sẽ làm trắng không đều và phá sợi.
Lụa trắng bị vàng ố theo thời gian (cất tủ lâu): Đây là quá trình oxy hóa tự nhiên của protein lụa khó phục hồi hoàn toàn. Có thể cải thiện bằng ngâm trong nước có pha ít muối và giấm trắng (không dùng tẩy trắng). Tốt nhất là phòng ngừa: cất đúng cách, phơi gió định kỳ.
Đường may bị bung ở vai hoặc gấu: Không cố mặc tiếp đường may bung tiếp tục lan rộng nếu vải chịu lực. Mang đến thợ may chỉnh sửa sớm đường may lụa cần chỉ may phù hợp (chỉ polyester siêu mảnh hoặc chỉ lụa) để không tạo lực kéo quá lớn lên sợi vải.
Khi giặt: Nước lạnh hoặc ấm dưới 30°C. Nước giặt đồ lụa pH trung tính không dùng bột giặt thường. Bóp nhẹ, không chà xát. Xả kỹ ít nhất 2 – 3 lần. Vắt nhẹ bằng tay (cuộn trong khăn) không vắt xoắn
Khi phơi: Bóng mát hoặc trong nhà không phơi nắng trực tiếp. Trải phẳng khi còn ẩm để định hình. Móc vai rộng bản
Khi ủi: Ủi khi vải còn hơi ẩm. Ủi mặt trái. Nhiệt độ 1 chấm (silk)
Khi cất: Treo trong tủ thoáng hoặc gấp phẳng. Giấy lụa giữa các lớp vải. Túi vải thoáng. không túi nilon. Không cùng băng phiến. Phơi gió định kỳ 2 – 3 tháng/lần
Được nếu mặc cả ngày và ra mồ hôi. Giặt tay nhẹ mỗi ngày không làm hỏng lụa nếu làm đúng cách; điều làm hỏng lụa là giặt sai (nước nóng, chà mạnh) chứ không phải giặt thường xuyên. Thực tế, giặt thường xuyên và nhẹ tốt hơn để lâu mới giặt một lần mạnh.
Không sao lụa tơ tằm chịu nước tốt. Khi bị ướt, đừng vắt mạnh hay dùng máy sấy. Trải phẳng hoặc treo trong bóng mát để khô tự nhiên là đủ.
Cồn trong nước hoa có thể để lại vết ố trên một số loại lụa đặc biệt lụa trắng. Tốt nhất xịt nước hoa trước khi mặc và để khô trước không xịt trực tiếp lên vải đang mặc.
Giặt sạch và để khô hoàn toàn trước khi cất. Gấp phẳng với giấy lụa, bỏ vào túi vải cotton sạch, cất trong tủ thoáng. Đánh dấu lịch nhắc nhớ phơi gió 2 – 3 tháng một lần nếu cất qua mùa dài.
Bộ pháp phục lụa tơ tằm Nhà Lụa được làm từ lụa tơ tằm chất lượng cao bền với thời gian khi được chăm sóc đúng cách.
Nhắn tin cho Nhà Lụa ngay nếu anh/chị có câu hỏi về bảo quản hoặc cần tư vấn khi bộ pháp phục gặp vấn đề.
CHIA SẺ BÀI VIẾT
